‘Ze moet wel kunnen zien dat ik kweker ben’

 

door Sander Wageman DALFSEN – Zes streekproducenten uit Ommen en Dalfsen zijn uitver­koren om de koningin morgen te ontmoeten tijdens haar lunch op Het Laer. Zes minuten lang laat zij zich informeren over de manier waarop in het Vechtdal wordt sa­mengewerkt om de streekproduc­ten overal op de kaart te krijgen.   Kweker Eef Stel uit Dalfsen is een van hen. In de kassen aan de An­kummer- es heerst serene rust. Tus- sen de gewassen zit Eef Stel aan een picknicktafel met een kleine selectie groente en gewassen.   „Hier moet je deze rucola eens pro­beren”, zegt hij met pretoogjes. De­ze zomer kregen Eef en Jennie on­aangekondigd bezoek van een afge­vaardigde van het Hof. Het had Ha­re Majesteit behaagd om Eef te ont­moeten tijdens het streekbezoek aan Salland. „ Als mijn ouders nog hadden geleefd, waren ze apetrots geweest”, zegt hij. „ Zeker omdat we een jaar of tien geleden finan­cieel bijna aan de grond zaten. Nu gaat het super en dan is zo’n ont­moeting een kroon op het werk.”   Een paar weken geleden hebben de zes producenten een bijeen­komst gehad met de adjudant van de koningin. „Daar kregen we uit­leg over de protocollen. De eerste keer spreek je de koningin aan met majesteit en daarna met me­vrouw en je stelt geen vragen, dat doet zij. Bovendien ben ik gescr­eend.” Speciale kleding trekt de Dalfsenaar niet aan. „ Ze moet wel kunnen zien dat ik een kweker ben, natuurlijk. Als jij een groente­boer voor z’n kraam ziet staan met een smoking en vlinderdas, dan ge­loof je dat toch ook niet?”   Voor vrouw Jennie wordt vrijdag een dag als alle anderen. „Eef heeft nog gevraagd of ik mee mocht, maar we hebben er niets meer van gehoord. Tja, ik had morgen graag naast hem gestaan. We hebben het toch met z’n tweeën opge­bouwd”, verzucht ze ietwat teleur­gesteld. „ Maar weet je, ik heb zo’n gevoel dat ze misschien ooit nog eens spontaan bij ons langskomt.   Je weet maar nooit, toch?”   Dan schalt er opeens knetterhard een schlager door de kassen. Het is de ringtone van Eefs telefoon. Aan de lijn de kok die de lunch voor Beatrix gaat bereiden. „Wat er bij zeebaars past? Nou, om te begin­nen een paar tomaatjes...” Als hij ophangt, heeft hij een lijst met vi­tale groente opgeschreven. „ Jam­mer dat ze niet van venkel houdt, dat is één van mijn favorieten.” Bron Stentor 27-08-2009

PUUR SMAAk: Uitzending 19-09-2008

http://www.rtl.nl/system/redirect?base64to=L2NvbXBvbmVudHMvaHVpc3R1aW5rZXVrZW4vcHV1cnNtYWFrL21pTWVkaWEvMjAwOC93ZWVrMzgvdnIxNi5QdXVyX1NtYWFrXzE5LTA5LTIwMDhfMV8zLnhtbCAg

Over smaak valt wél te twisten

Tijdens de tweede editie van de Week van de Smaak smullen lekkerbekken van 1.200 activiteiten die te maken hebben met smaak en eetcultuur. Maar niet iedereen slikt deze culinaire hoogmis zonder kritische bedenkingen. Waren onze groenten en fruit vroeger niet veel lekkerder? “In dat soort beweringen schuilt veel nostalgie. Eigenlijk zijn de producenten zich uitgerekend de voorbije tien à vijftien jaar pas intensief gaan bezighouden met smaak", zegt de Leuvense professor Bart Nicolaï, die er in één adem aan toevoegt dat de voedselketen op dat terrein nog heel wat kansen kan benutten.

Het is niet eenvoudig om te achterhalen hoe onze tomaten een goeie vijftig jaar geleden smaakten. De hedendaagse smaakonderzoekers moeten toegeven dat ze weinig of geen objectieve vergelijkingspunten hebben. En dus moeten journalisten zich noodgedwongen wenden tot alternatief bronnenmateriaal, zoals bijvoorbeeld de blogs van seniorennet.be. Daar moet je niet lang scrollen om onder meer te lezen dat je "aan de hedendaagse aardbeien heel goed kunt zien dat ze op een enorm energieverslindende manier uit de grond getrokken zijn" of dat "de tomaat hooguit in de verte nog een beetje smaakt naar de tomaten van destijds".

"Het is mogelijk dat de minder intensieve teelt van vroeger tot sterkere smaken leidde, maar de bewaartechnieken waren dan weer minder geavanceerd. Bovendien zal de kwaliteit van de groenten en fruit vroeger veel variabeler geweest zijn", meent professor Nicolaï, die als voedingstechnoloog tien jaar geleden aan de wieg stond van het smaakonderzoek bij het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten (VCBT). De expert in naoogsttechnologie herinnert aan de crisis van de golden-appels in de jaren zeventig, die er kwam "omdat de telers het niet zo nauw namen met de oogsttijdstippen en de appels veel te vroeg werden geplukt". De bicolore en vooral smaakvolle jonagold heeft de appelsector er vervolgens weer bovenop geholpen. In de tomatensector gebeurde iets gelijkaardig. Tot halfweg jaren negentig legde de groentesector in zijn concurrentieslag met zuiderse landen eenzijdig de nadruk op productiviteit. De prijzen stuikten in elkaar, waarna het Flandria-label met bijhorende tomatensegmentatie werd uitgevonden. De smaak werd gepromoveerd tot een belangrijk kwaliteitscriterium en het is dan ook niet toevallig dat in deze periode het smaakonderzoek een forse impuls kreeg, niet alleen door de oprichting van het VCBT maar ook door de installatie van smaakpanels in de schoot van het Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt in het Oost-Vlaamse Kruishoutem.

Nicolaï is ervan overtuigd dat de investeringen in het smaakonderzoek intussen ook vruchten hebben afgeworpen. "Kijk bijvoorbeeld naar de Ministar-tomaten van Flandria, die haast een dubbel zo hoog suikergehalte hebben in vergelijking met andere tomaten. Dergelijke exemplaren zijn duurder, maar toch gaan ze vlot over de toonbank". Maar is die extra portie suiker in tomaten wel zo gezond? Nicolaï lacht: "Het suikergehalte per eenheid gewicht is voor groenten en fruit gigantisch veel lager dan voor snoep. Een kleine verhoging van het suikergehalte doet echt geen afbreuk aan de gezondheidseigenschappen". De professor geeft wel toe dat de algemene smaakvoorkeur van de consument verschuift, richting zoetigheid. Maar dat is nog iets anders dan een vervlakking van de smaak. "Je merkt dat de doorsnee Vlaming steeds meer experimenteert met exotische ingrediënten, op zoek naar nieuwe smaken. En er valt nog heel wat te ontdekken".

Van panel tot biosensor. De meeste nieuwe tomatenvariëteiten die opduiken in de winkelrekken, zijn eerst getest door de smaakpanels in Kruishoutem. Individuele telers kloppen er zelden aan, wat niet hoeft te verbazen aangezien het prijskaartje voor een gemiddeld smaakonderzoek tussen 2.000 en 3.000 euro schommelt. "Voor die som kunnen wel een zestal objecten gescreend worden", preciseert coördinator Saskia Buysens. In functie van het onderzoeksopzet stelt zij een consumentenpanel samen, waarvan alle deelnemers vooraf getest zijn op hun smaakvermogen. Aan hen wordt simpelweg gevraagd hoe lekker ze de voorgeschotelde groente- of fruitrassen vinden. Een consumentpanel bestaat doorgaans uit 60 à 80 personen. "Hoe meer, hoe beter", zegt Buysens. Voor een getraind panel daarentegen volstaan acht à tien deelnemers. Deze geoefende proevers worden in staat geacht om van elke tomatenvariëteit precies aan te geven hoe goed de innovatie scoort op een tiental eigenschappen. Aardbeien en tomaten mogen ze onder meer beoordelen op hun sappigheid, zoetheid, zuurheid en hardheid. Voor witloof zijn andere criteria zoals bitterheid en knapperigheid van belang.

Op jaarbasis voeren de smaakpanels een vijftiental tomatenonderzoeken uit. Die maken bijna een kwart uit van het totaal aantal projecten. En wie zijn de belangrijkste opdrachtgevers? Buysens: "Iets meer dan veertig procent van de smaaktests voeren we uit in opdracht van de veilingen. Ook zaadhuizen en voedingsbedrijven zijn belangrijke klanten, en reken er ook maar Test-Aankoop bij. Verder stoppen we heel wat energie in onderzoek naar smaakafwijkingen op vraag van de fabrikanten van bestrijdingsmiddelen. Om een erkenning voor een nieuwe pesticide of formulering te bekomen, moeten ze immers aantonen dat het middel in kwestie er niet toe leidt dat behandelde gewassen plots slecht gaan smaken".

Om herhaalonderzoeken uit te voeren, zijn smaakpanels weinig geschikt vanwege hun arbeidsintensieve karakter en het bijhorende kostenplaatje. Dergelijke tests zijn echter nodig om de onvermijdelijke smaakvariabiliteit van een nieuw ras te meten doorheen het seizoen en om de smaakverschillen tussen cultivars nauwkeurig te registreren. Daarom werkt het VCBT al tien jaar aan meetapparatuur die de menselijke geur- en smaakzin kan vervangen. "Destijds zijn we begonnen met klassieke meettechnieken waarbij we drie kwartier nodig hadden om de smaak van één vrucht te analyseren. En dat terwijl voor segmentatieonderzoek duizenden metingen nodig zijn", zegt Nicolaï. In de loop der jaren is het technologisch onderzoek echter flink opgeschoten. Veel wordt verwacht van enzymatische biosensoren. Deze techniek werkt met een robot die automatisch enzymoplossingen toevoegt aan een plaat die tot 384 microreservoirs bevat die gevuld worden met stalen tomatensap. Het sap verandert van kleur en die veranderingen bieden een precieze graadmeter voor het gehalte aan smaakcomponenten. Het is de bedoeling dat het aantal smaaktests van Flandria-tomaten vanaf volgend jaar dankzij deze techniek flink kan uitgebreid worden. Of de smaakpanels ooit overbodig worden? Buysens: "Er zijn nu eenmaal zaken die machines moeilijk kunnen vatten. De geur of kleur van een vrucht kunnen de smaakappreciatie sterk beïnvloeden. Consumenten zullen een oranje tomaat sneller als zuur bestempelen. Bruine tomaten vinden de meeste mensen lelijk en maken kinderen zelfs bang, maar toch vallen ze in de smaak eenmaal ervan geproefd is. Smaak is een optelsom van heel complexe interacties, zelfs de teeltwijze speelt een invloed".

Smaken verschillen. Uit de smaakonderzoeken is al lang duidelijk geworden dat er niet zoiets bestaat als ‘de consument’ en ‘de ideale smaak’. Diverse segmenten verwachten iets heel anders van hun groenten en fruit. Jongeren verkiezen pittigere producten, zoals harde en zure appelen. Mensen van middelbare leeftijd opteren voor aromatische exemplaren, terwijl senioren uit functionele overwegingen liefst hun tanden zetten in zachte appelen. Onderzoek van de European Fruit Co-operation heeft ook regionale smaakverschillen aan het licht gebracht. In zuiderse landen verlangen consumenten naar zoete appels, terwijl in het noorden eerder de knapperigheid en zuurheid geapprecieerd worden. Zo moeten de conférence-peren die bestemd zijn voor de export naar Engeland grasgroen en keihard zijn. "Voor een Nieuw-Zeelands bedrijf hebben we meegewerkt aan de ontwikkeling van een sensor die het voor de consument mogelijk maakt om de rijpheid van het fruit af te lezen op de verpakking", zegt Nicolaï.

Van nieuwe rassen wordt wel nagegaan of consumenten ze lekker vinden, maar in welke mate wordt het aanbod van tuinbouwproducten echt afgestemd op de gedetecteerde smaakvoorkeuren? Enkele jaren geleden pakte het Flandria-label uit met extra smaakvolle Flavour-tomaten, maar dat segment is intussen zachtjes afgevoerd. "De handelaars en consumenten bleken niet bereid om hiervoor een meerprijs te betalen. Ik denk dat de geesten vandaag wél rijp zijn voor een dergelijk initiatief", zegt Buysens. Momenteel voert ze met de steun van het IWT een kwalitatief onderzoek uit, waaruit moet blijken wat consumenten belangrijk vinden bij de aankoop van tomaten. Het project loopt nog twee jaar, maar nu al wil ze verklappen dat smaak wel degelijk een belangrijke factor is. Het huidige segmentatiemodel voor tomaten is echter een business-to-business model, dat in de eerste plaats de handel van diverse productklassen moest voorzien. "Wij denken dat het interessant kan zijn om in de toekomst bij de segmentatie uit te gaan van consumentenvoorkeuren". Maar zien de producenten en veilingen dat wel zitten? Een niet te onderschatten obstakel zijn de geldverslindende promotiecampagnes die hiermee gepaard zouden moeten gaan, aangezien het gros van onze glasgroenten op buitenlandse markten terechtkomt.

Nicolaï: "In de toekomst zullen we onze groenten en fruit kiezen zoals dat bij een personenwagen gebeurt: er zijn steeds meer opties voorhanden. Het bulkproduct zal nooit verdwijnen, maar daarnaast zullen er een hele reeks specialiteiten aangeboden worden. Kijk maar naar de verschillende slasoorten die vandaag al beschikbaar zijn, of naar de hele Specialty Street van Flandria. Onze producten zullen zich nog nadrukkelijker moeten onderscheiden als we binnenkort niet willen weggedrukt worden door bijvoorbeeld de Fuji-appel uit China". De professor is ervan overtuigd dat het smaakonderzoek daarom nog aan belang zal toenemen én dat Vlaanderen op dat vlak over goede troeven beschikt. "Met ons smaakonderzoek bekleden we in Europa een unieke positie, terwijl in de VS smaak nauwelijks een factor van belang is. Maar we hebben nog veel werk voor de boeg".

Poll: Gelooft u dat onze groenten en fruit destijds een veel betere smaak hadden dan vandaag?

Bron: Vilt

Smaak van Zwolle

Een evenement voor iedereen met een passie voor lekker eten, drinken, ambachtelijke, regionale en natuurlijke producten. Maak kennis met enthousiaste producenten en leveranciers uit Zwolle en omgeving. Zij presenteren kwaliteitskazen, verrassende wijnen, op natuurlijke wijze geteelde groenten, vlees van de boerderij, ambachtelijk brood, patisserie, koffie, kookbenodigdheden, culinaire magazines en regionale producten waarvan u het bestaan misschien niet kent! Producten met een verhaal!

Berichten uit de pers: 

Liefde voor groenten kan lekker zijn

door RUUD DE JAGER  De Stentor 01-11-2006

1 NOVEMBER 2006 - DALFSEN - Vitale groenten kweken zoals deze in grootmoederstijd ook smaakten. Dat is kernachtig samengevat de missie die Eef en Jennie Stel uit Dalfsen een beetje beroemdheid hebben gebracht.

Het tuindersechtpaar stond de afgelopen jaren in talloze glossy magazines en smaakgidsen vanwege hun bijzondere filosofie. Hun klanten komen uit alle windstreken voor groenten die niet in aanraking zijn geweest met bestrijdingsmiddelen. Een niet alledaags verhaal ligt er aan ten grondslag.

Topkoks en culinaire fijnproevers weten allang hoe de vork in de steel zit. Maar Eef en Jennie Stel zijn door de schouderklopjes en lyrische complimenten niet gaan zweven. Lekker werken op en in hun eigen grond is voor hen belangrijker dan een torenhoge omzet.

Natuurlijk, ook bij de familie Stel moet de schoorsteen roken. Maar dat betekent niet automatisch dat ze heel erg happig zijn om hun eenvoudig ingerichte toko om te bouwen tot een divisie met distributiepunten of iets vergelijkbaars met een poenerige uitstraling. Het is meer ‘down to earth’ in Dalfsen, oftewel stevig met de voetjes op de grond. De verkoopruimte heeft een landelijke uitstraling die je ook in de Franse Provence zou kunnen vinden. Hun wat rommelige kantoor is een soort kantine waar het dagelijks een komen en gaan is van klanten en bekenden. Er is altijd koffie of gevitaliseerd water. Ook de achtduizend vierkante meter kassen ademen geen sfeer van steriliteit. Links en rechts liggen spulletjes die ooit nog eens moeten worden opgeruimd, hier en daar staat onkruid tussen de groenten en is geen spoor te vinden van geautomatiseerde processen. Hier gaat alles nog ouderwets met de hand. ‘Wij doen het al jaren vooral door mond-op-mond-reclame’, lacht Eef Stel, een man die als een evangelist kan praten over ‘schone, eerlijke en betrouwbare groenten’.

Vanzelfsprekend

Liefde voor groenten en het telen daarvan is voor hem, telg uit de vierde generatie tuinders, een vanzelfsprekendheid. Het stel kan je geen groter genoegen doen dan proefondervindelijk vaststellen of het klopt wat hij zegt door een hapje van zijn handelswaar te nemen. De energieke Dalfsenaar heeft voor dat doel altijd wel een paar tomaten, wortels, boontjes of prei bij de hand. Rauw proeven is vervolgens een prettige gewaarwording, dat kan niet ontkend worden.
              
Eef Stel vertelt dat er ook een andere tijd geweest is. Een tijd waarin hij traditioneel groenten teelde. Het was produceren en nog eens produceren, lange dagen en steeds weer nieuwe bestrijdingsmiddelen. Stel: ‘Ik heb cocktails met zeven verschillende bestrijdingsmiddelen gebruikt, zo ging dat. Allemaal volgens de wettelijk toegestane norm. Maar ik liep in mijn eigen kas met maskers op. Overal had je middeltjes voor, tegen meeldauw, tegen luizen, tegen rot - ga zo maar door.’ Prettig

Na twintig jaar was Stel het zat, vooral ook omdat hij met eigen ogen constateerde dat de producten er niet beter van werden. Er waren tijdens groei en oogst weliswaar geen ongerechtigheden te ontdekken maar elk kropje sla of struikje boerenkool hing er verlept en zielloos bij. Op dat moment ging bij Eef en Jennie Stel de knop om. Via-via kwamen ze in contact met ‘de uitvinder’, Jan ten Kleij uit Lemelerveld die met een ‘vitalizer’ drinkwater van vitaliteit voorziet. Het apparaat zit vlak achter de meter en beïnvloedt het water met een natuurkundig proces waar planten zich blijkbaar prettig bij voelen. Stel benadrukt dat het geen hocus-pocus is. De vitaliser zorgt er door keramische elementen voor dat water zoals vroeger smaakt. ‘Oerwater’ noemen ze het in Dalfsen. Het echtpaar Stel ging het gebruiken om de groenten te begieten en constateerde een radicale omslag. Eef Stel: ‘De planten wortelden beter, alles groeide enorm, voelde anders aan, de smaak kwam terug. Ik hoefde niet langer bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Voor bemesting gebruik ik tegenwoordig zeeschelpenkalk en kleimineralen. Verder doen we veel aan afwisselend beplanten. We zijn nu bijna zeven jaar bezig,’

      

Betaalbaar

Jennie Stel voegt er aan toe dat groenten van hun grond niet veel duurder zijn dan de richtprijs in traditionele supermarkten. ‘Wij willen namelijk graag dat goed voedsel niet exclusief voor rijke mensen is. Ook voor de gewone mensen moet het betaalbaar blijven.’

           Uit: Financieel Dagblad, 3 december 2005.

Proeverij van ‘Vechtdalproducten’.

2 maart 2006 Hotel "De Zon" in Ommen

http://www.overijssel.nl/provincienieuws/provincienieuws/vechtdal_met_elke

"Smaak van Zwolle"

Op zondag 9 april 2006 werd de eerste "Smaak van Zwolle" gehouden in De Proosdij te Zwolle.

http://www.slowfoodzwolle.nl/Album.html?readform&key=2005%20BBQ&start=80&count=10

http://www.slowfoodzwolle.nl/Album.html?readform&key=2005%20BBQ

http://zwolle.web-log.nl/zwolle/2006/04/smaak_van_zwoll.html

http://www.vitalegroente.nl/Intervieuw radiovechtdal.wma

http://www.dibebo.nl/vakbladen/Massa_kassa,_gevitaliseerd_water,_weldaad_voor_de_gezondheid,_schakel_van_tuin_naar_tafel

http://player.omroep.nl/?aflid=8459406

http://www.johanbo.nl/index_bestanden/Page691.htm

Uitzendingen 27 maart, 3 en 10 april op RTV Oost:

http://www.vitalegroente.nl/rTV Oost water 27 maart-3 -10 aprill CD.wmv

http://www.vitalegroente.nl/RTV Oost water 3 -10 aprill CD.wmv

Uitzending 26 augustus op RTL4:

http://www.vitalegroente.nl/Bestemming Nederland stream Vechtdal.wmv

Voor en tijdens de opname van het programma "Bestemming Nederland" van RTL 4 werd er door de opnameploeg nog een maaltijd genuttigd. Er was door Jennie een heerlijke soep gemaakt, er waren lekkere broodjes en diverse soorten fruit. Uiteraard werd er ook vitaal water geserveerd.

Er was genoeg voor iedereen.

Het was lekker heet in de kas tijdens het eten........

Enkele foto's genomen tijdens de opname, waarin Eef zijn verhaal doet over vitale groenten en vitaal water.

Op maandag 19 juni 2006 was de Ommer Business Club bij ons in de kas op bezoek.

Na een welkomstwoord door de voorzitter van de Business Club de heer Ron Nijhof van Hotel "de Zon", werden de leden geïnformeerd over de met vitaal water gekweekte groenten. Eef Stel vertelde over zijn ervaringen met deze manier van telen van vitale groenten. Jan ten Kleij vertelde over het belang van goed en gezond water, dat weer wordt verkregen door het water te behandelen met de Aquarius Vitaliser®.

Tijdens en na afloop van de rondleiding was er gelegenheid voor het nuttigen van een drankje.

Na de uitleg over vitale groenten en vitaal water werd er een koud buffet met heerlijke groentesalades geserveerd. Daarna kon men genieten van een uitgebreid aspergemenu.

Het buffet was perfect verzorgd door de cateringservice van 'Het Laer" uit Ommen.

Na afloop werd er nog wat nagepraat; het was een heel gezellige en mooie avond.

In nr. 4 - 2006 van het magazine -ELLE Eten- in de rubriek Restaurantselectie

wordt door topkok Jonnie Boer van restaurant ''De Librije'' een en ander toegelicht.

In nr. 1-2006 van het magazine -Zwolle Culinair-

*---Verrukkelijke groenten als gedeelde passie van kok en tuinder---*

In het magazine over het goede leven in de regio IJssel-Vecht vertelt chef-kok Henk Swank van Hotel "De Zon'' in Ommen over zijn ervaring met onze groenten die geteeld zijn met hoog vitaal water. Zie ook: http://www.overijsselbusiness.nl/zwolleculinair/ZC-Nr1_2006.pdf

Enkele plaatjes van de Vechtdalproductenstand op de Landbouwvakbeurs in Zwolle.

Er was veel belangstelling voor het assortiment "Vechtdalproducten".   

Er kon geproefd worden van allerlei producten zoals: shii-take, wijnen, diverse zuivel-en vleesproducten, naegelholt en kaas, vitaal water, vitale groenten.

Wijn:   www.wijngaarddeziel.nl 

          http://www.reestlandhoeve.nl

Zuivel: http://www.vechtdalproducten.nl/fr_zuivel.html

Vleesproducten: http://www.natuurslagerijrobrijks.nl/scripts/trade/showpage.php?lang=nl&pagetype=1&advid=4009

 http://www.slagerijhaverkort.nl/scripts/trade/showpage.php?lang=nl&pagetype=1&advid=3408%5B/url

Naegelholt & Kaas: http://www.slowfoodzwolle.nl/Content.html?readform&key=Slow%20Food%20afdeling%20Zwolle

                     Tijdens de beursdagen werden er overheerlijke hapjes gemaakt met de Vechtdalproducten door:

chef-kok Henk Swanck van Hotel & Restaurant "De Zon" uit Ommen.    http://www.hoteldezon.nl

chef-kok Colin Mepschen van Herberg "De Klomp" uit Vilsteren.           http://www.herbergdeklomp.nl

chef-kok Jack Stiekema van "De Agnietenberg" uit Zwolle.                 http://www.agnietenberg.nl